สถาบันวิจัยทางหลวงกระทรวงคมนาคมก่อตั้งขึ้นในปี 1956 เป็นหน่วยงานระดับกรมภายใต้กระทรวงคมนาคมโดยตรง มีจำนวนบุคลากร 550 คน ในฐานะที่เป็นกำลังสำคัญทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระดับชาติในด้านการขนส่งทางหลวง สถาบันฯ ดำเนินงานหลักๆ ด้านการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ การวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยี การกำหนดและแก้ไขมาตรฐานและข้อกำหนด ตลอดจนการให้บริการทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี การสนับสนุนทางเทคนิค และการฝึกอบรมบุคลากรในภาคการขนส่งทางหลวง
หลังจากก่อสร้างและพัฒนามาเป็นเวลา 70 ปี สถาบัน RIH ได้เติบโตขึ้นเป็นสถาบันวิจัยครบวงจรที่บูรณาการงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์และการพัฒนาอุตสาหกรรม และมีสนามทดสอบครบวงจรด้านการขนส่งทางหลวงที่มีศักยภาพในการทดสอบแบบครบวงจรอยู่ในระดับต้นๆ ของโลก
